Meguilah
Daf 15a
הַכֹּל קָרֵב בַּבָּמָה. בְּהֵמָה וְחַיָּה וְעוֹפוּת גְּדוֹלִים וּקְטַנִּים זְכָרִים וּנְקֵיבוֹת תְּמִימִין [אֲבָל לֹא] (וּ)בַעֲלֵי מוּמִין. טְהוֹרִים אֲבָל לֹא טְמֵאִים. הַכֹּל קָרֵב עוֹלָה וְאֵינָן טְעוּנִין הַפְשֵׁט וְנִיתּוּח. וְגוֹיִם בַּזְּמַן הַזֶּה רְשָׁאִין לַעֲשׂוֹת כֵּן. זְכָרִים וּנְקֵיבוֹת מְנַיִין. רִבִּי אַבָּהוּ בְשֵׁם רִבִּי יוֹסֵי בַּר חֲנִינָה. וְאֶת הַ֨פָּר֔וֹת הֶעֱל֥וּ עֹלָה֖ לַֽי֙י: תְּמִימִים [אֲבָל לֹא] (וּ)בַעֲלֵי מוּמִין מְנַיִין. אָמַר רִבִּי יָסָא. פָּשַׁט רִבִּי לָֽעְזָר לַחֲבֵרַייָא. 15a מִכָּל הַחַי מִֽכָּל בָּשָׂ֞ר. שֶׁיְּהוּ שְׁלֵמִים בְּאֵיבָרֵיהֶן מֵירָטִים. פָּשַׁט רִבִּי לָֽעְזָר. כֹּ֖ל צִפּ֥וֹר כָּל כָּנָֽף. פְּרָט לַמֵּירָטִים. טְהוֹרִים אֲבָל לֹא טְמֵאִים מְנַיִין. רִבִּי אַבָּא בֵרֵיהּ דְּרִבִּי פַּפַּי רִבִּי יְהוֹשֻׁעַ דְּסִיכְנִין בְּשֵׁם רִבִּי לֵוִי. הָגָה נֹחַ תּוֹרָה מִתּוֹךְ תּוֹרָה. אָמַר. כְּבָר נֶאֱמַר לִי כְּיֶ֣רֶק עֵ֔שֶׂב נָתַ֥תִּי לָכֶ֖ם אֶת כֹּֽל׃ לְאֵיזֶה דָבָר רִיבָה הַכָּתוּב בַּטְּהוֹרִין. לְקָרְבָּנוֹת. וְגוֹיִם בִּזְמַן הַזֶּה רְשָׁאִין לַעֲשׂוֹת כֵּן. רִבִּי בָּא בְשֵׁם רַב יְהוּדָה. אָסוּר לְיִשְׂרָאֵל לְסַייְעוֹ וְאָסוּר לְהֵיעָשׂוֹת לוֹ שָׁלִיחַ.
Traduction
On peut offrir sur les autres isolés tout sacrifice, soit d’animal domestique, soit bête sauvage, oiseaux grands ou petits, mâles ou femelles, intacts, mais non ceux qui ont un défaut, purs, non les impurs; tout peut passer à l’état d’holocauste, sans avoir besoin d’être écorché, ni dépecé, comme les idolâtres agissent encore de nos jours (sacrifiant partout). ()n sait que les mâles et les femelles étaient admis, dit R. Abahou au nom de R. Yossé b. Hanina, de ce qu’il est dit (1S 6, 44): ils ont offert les taureaux en holocaustes à l’Eternel. Entiers et non défectueux, est-il dit; car, observe R. Yossa, R. Eleazar a exposé aux compagnons (78)J., (Pessahim 9, 5). Cf. (Sota 9, 5). que du verset (Gn 6, 19), de tout être vivant, de toute chair, on déduit que les membres des animaux à offrir doivent être tous complets. Quant à l’oiseau déplumé, R. Eleazar déduit son interdiction de ce qu’il est dit (Gn 7, 14): tout oiseau, tout ce qui vole, à l’exclusion des volatiles n’ayant plus d’ailes complètes. Enfin on sait que ces offrandes seront exclusivement pures, non impures, dit R. Aba fils de R. Papi, ou R. Josué de Sikhnin au nom de R. Josué b. Levi; car Noé a déduit certaines lois des préceptes qu’il avait reçus. Ainsi il lui a été dit (Gn 9, 5): comme la verdure des champs je vous ai donné toute chair; l’extension que comporte ce dernier terme explétif s’applique aux animaux purs, et Noé put en emmener jusqu’à 7 dans l’arche, parce qu’ils servent seuls aux sacrifices. Aux idolâtres (Noahides), il est permis de nos jours d’offrir des sacrifices sur les autels isolés. Toutefois, dit R. Aba au nom de R. Juda, il est défendu à l’Israélite de les aider, ni même de servir de messager à cet effet.
Pnei Moshe non traduit
הכל קרב בבמה בהמה וחיה ועופות וכו'. תוספתא היא בר''פ י''ג דזבחים וגרים התם תמימין ובעלי מומין טהורין אבל לא טמאין הכל קרב עולה וטעונה הפשט וניתוח וכו':
ואת הפרות העלו עולה לה'. גבי אנשי בית שמש כתיב כשהחזירו פלשתים את הארון ואז נחרבה שילה ובאו לנוב והותרו הבמות ולפיכך אף הנקבות כשירות לעולה:
פשט ר''א לתברייא. דמכאן הוא נלמד דכתיב מכל החי וגו' שיהו שלמין באיבריהן וא''כ בעלי מומין שאוסר כאן היינו מחוסרי אבר שגם לבני נח אסור לקרבן. ומייתי להא לעיל בפ''ט דפסחים ובסוטה פ''ט:
מורטים. עוף הממורט ראשי הכנף שלו פשט ר''א דנלמד מדכתיב כל צפור כל כנף פרט למירטים שאין הכנף שלם ולא נקרא כל כנף:
הגה נח תורה מתוך תורה. הוציא והגה זה מתוך שנצטוה מפי הגבורה אמר כבר נאמר לי לא כאשר היה מיום אדם הראשון אלא כירק עשב וגו' והתיר לי אכילת בעלי חיים ולאיזה דבר ריבה הכתוב לי עכשיו בטהורין שבעה שבעה ובטמאין שנים שנים אלא לקרבנות ואינן קרבין אלא מן הטהורין:
אסור לישראל לסייעו. להקריב קרבן בחוץ ואפי' להעשות שליח בשביל כך אסור:
אַנְטוּנִינוּס שָׁאַל לְרִבִּי. מָהוּ לִבְנוֹת מִזְבֵּחַ. אָמַר לֵיהּ. בְּנֵיהוּ וּגְנוֹז אֲבָנָיו. מַהוּ לַעֲשׂוֹת לוֹ קְטוֹרֶת. אָמַר לֵיהּ. חַסֵּר בָּהּ אַחַת מִסַּמְמָנֶיהָ. לֹא כֵן תַּנֵּי. לֹ֥א תַֽעֲשׂ֖וּ לָכֶ֑ם. לָכֶם אֵין אַתֶּם עוֹשִׂין [אֲבָל] עוֹשִׂין הֵם אֲחֵרִים לָכֶם. אָמַר רִבִּי חֲנַנְיָה. בְּגִין רִבִּי רוֹמַנוֹס דְּשַׁלְּחֵיהּ רִבִּי יַעַבְדִּינֵיהּ לֵיהּ. אִית מִילִּין אָֽמְרִין דְּאִתְגַּיַיר (אַנְטוּלִינוּס) [אַנְטוּנִינוּס]. אִית מִילִּין אָֽמְרִין דְּלָא אִתְגַּיַיר (אַנְטוּלִינוּס) [אַנְטוּנִינוּס]. רָאוּ אוֹתוֹ יוֹצֵא בְמִנְעַל פָּחוּת בְּיוֹם הַכִּיפּוּרִים. מַה אַתְּ שְׁמַע מִינָּהּ. שֶׁכֵּן אֲפִילוּ יְרֵיאֵי שָׁמַיִם יוֹצְאִין בְּכָךְ. (אַנְטוֹלִינוּס) [אַנְטוּנִינוּס] אֲמַר לְרִבִּי.. מֵייכְלָתִי אַתְּ מִן לִוְיָתָן לְעָֽלְמָא דַאֲתִי. אֲמַר לֵיהּ. אִין. אֲמַר לֵיהּ. מִן אִימֶּר פִּיסְחָא לָא אַייכְלְתָנִי וּמִן לִוְיָתָן אַתְּ מֵיכַל לִי. אֲמַר לֵיהּ. מַה נַעֲבִיד לָךְ וּבְאִימֶּר פִּיסְחָא כְתִיב וְכָל עָרֵ֖ל לֹא יֹ֥אכַל בּֽוֹ׃ כֵּיוָן דִּשְׁמַע כֵן אֲזַל וְגָזַר. אֲתַא לְגַבֵּיהּ. אֲמַר לֵיהּ. רִבִּי. חֲמִי גְזוּרָתִי. אֲמַר לֵיהּ. בְּדִידִי לָא אִיסְתַּכְּלִית מִן יוֹמוֹיּ אֶלָּא בְדִידָךְ. וְלָמָּה נִקְרָא שְׁמוֹ רַבֵּינוּ הַקָּדוֹשׁ. שֶׁלֹּא הִבִּיט בְּמִילָתוֹ מִיָּמָיו. וְלָמָּה נִקְרָא שְׁמוֹ נָחוּם אִישׁ קוֹדֶשׁ הַקָּדָשִׁים. שֶׁלֹּא הִבִּיט בְּצוּרַת מַטְבֵּעַ מִיָּמָיו. הָדָא אָֽמְרָה דְּאִתְגַּייֵר (אַנְטוּלִינוּס) [אַנְטוּנִינוּס]. מִילֵּיהוֹן דְּרַבָּנִן אָֽמְרִין. (לֹא) ניִתְגַּייֵר (אַנְטוּלִינוּס) [אַנְטוּנִינוּס]. דְּאָמַר רִבִּי חִזְקִיָּה רִבִּי אַבָּהוּ בְשֵׁם רִבִּי לָֽעְזָר. אִם בָּאִין הֵן גֵּירֵי הַצֶּדֶק לְעָתִיד לָבוֹא (אַנְטוּלִינוּס) [אַנְטוּנִינוּס] בָּא בְרֹאשָׁם.
Traduction
Antonin demanda à Rabbi s’il pouvait édifier un autel pour y offrir des sacrifices (puisqu’aux étrangers cette édification est permise)? Bâtis-le, répondit Rabbi, puis enfouis les pierres (elles seront inutiles, les sacrifices étant interdits). -M’est-il permis d’imiter l’encens d’office? —Oui, répondit Rabbi, à condition d’omettre un des ingrédients de la composition mosaïque. —Mais, fut-il objecté, puisqu’il est dit (Ex 30, 37) vous n’en ferez pas pour vous, n’en résulte-t-il pas que cela vous est interdit, mais que d’autres peuvent en fabriquer pour vous? —En effet, dit R. Hanania, lorsque Rabbi eut chargé R. Romanos de fabriquer de l’encens pour Antonin, il conditionna d’omettre un détail. @Selon les uns, Antonin s’est converti au judaïsme (79)'''''' Cf. ci-après, 3, 2; (Sanhedrin 6, 5).''''''; selon d’autres, non, car au jour de Kippour on l’a vu sortir avec un soulier ouvragé (interdit en ce jour). —Ceci ne prouve rien, répliquèrent les premiers, car on voit des gens très religieux sortir parfois ainsi chaussés (pour éviter de se salir). Antonin demanda à Rabbi si dans le monde futur il lui fera manger du Léviathan: —oui, dit Rabbi. – Puisque tu ne me donnes pas à manger de l’agneau pascal, répliqua le romain, comment peux-tu me promettre une part de Léviathan? —C’est que pour l’agneau pascal, je n’y puis rien, dit Rabbi, car il est dit (Ex 12, 48): nul incirconcis n’en mangera. En entendant ces mots, il alla et se circoncit; puis retrouvant Rabbi, il le pria de voir si l’opération était bien faite. – Quoi, s’écria Rabbi, je n’ai jamais regardé la place de ma circoncision, et je verrai la tienne! C’est pourquoi Rabbi est surnommé le saint (80)J., Avoda Zara 3, 1 ( 42c)., parce que de sa vie il n’a examiné cet organe. De même, Nahoum est appelé l’homme du très saint, pour n’avoir de sa vie examiné une pièce de monnaie (contenant l’effigie d’êtres vivants). Il résulte de ces faits qu’Antonin s’est converti. C’est aussi ce que prouve l’opinion suivante des rabbins: R. Hiskia ou R. Abahou dit au nom de R. Eleazar que si dans le monde futur les prosélytes volontaires se présentent (81)Rabba à (Lv ch. 3., Antonin sera à leur tête (parmi eux).
Pnei Moshe non traduit
אנטונינוס שאל לרבי מהו. שאני מותר לבנות מזבח להקריב לשם. וא''ל בניהו וגנוז אבני' כלומר ולא להקריב עליו ועוד שאלו מהו לעשות לו קטרת כמתכונתה בתורה:
א''ל חסר בה אחת מסממניה. שלא תהיה כמתכונתה:
ופריך לא כן תני. לא תעשו לכם. במתכונתה ודרשינן לכם וכו' והכא אחרים הם עושין לכם:
בגין ר' רומנוס. ששלח אותו רבי לעשות הקטרת לאנטונינוס ולפיכך א''ל חסר אחת מסממני':
אית מילין אמרין. יש מהאומרי' שנתגייר אנטונינוס ויש מהאומרין שלא נתגייר ומביאין ראיה על שראו אותו יוצא במנעל נפחת ביה''כ וזה אסור ש''מ שלא נתגייר ודחי לה הש''ס דמה את ש''מ מזה שכן אפי' יריאי שמים יוצאין כך ביה''כ לפעמים אם א''א בענין אחר כגון במקום מטונף וכיוצא בזה ומייתי להא לקמן בפ' בני העיר ובפ' חלק בהלכה ה':
מיכלתי. אם מאכילני אתה מן לויתן לעולם הבא. וא''ל מטלה הפסח אתה אומר שאין לי חלק בו והאיך תאכילני מן לויתן וא''ל מה אעשה ובטלה הפסח א''א לך שאתה ערל וא''כ לא נתגייר וקאמר הש''ס כיון דשמע כן אזל וגזר. מל עצמו ונתגייר:
חמי גזירתי. ראה מילתי אם היא כהוגן וא''ל בדידי וכו':
ולמה נקרא שמו רבינו הקדוש וכו'. מייתי להא בע''ז פ''ג:
מיליהון דרבנן. דלקמן אמרין גם כן דנתגייר אנטינונוס דאמר ר' חזקיה וכו':
Meguilah
Daf 15b
רִבִּי לָֽעְזָר וְרִבִּי יוֹסֵי בֶּן חֲנִינָה. רִבִּי לָֽעְזָר אָמַר. שְׁלָמִים הִקְרִיבוּ בְּנֵי נֹחַ. רִבִּי יוֹסֵי בֶּן חֲנִינָה אָמַר. עוֹלוֹת הִקְרִיבוּ בְּנֵי נֹחַ. הָתִיב רִבִּי לָֽעְזָר לְרִבִּי יוֹסֵי בֶּן חֲנִינָה. וְהָֽכְתִיב וְהֶ֨בֶל הֵבִ֥יא גַם ה֛וּא מִבְּכוֹרוֹת צֹאנ֖וֹ וּמֵֽחֶלְבֵהֶ֑ן. מַה עֲבַד לָהּ רִבִּי יוֹסֵי בֶּן חֲנִינָה. מִן שְׁמֵינֵיהוֹן. הָתִיב רִבִּי לָֽעְזָר לְרִבִּי יוֹסֵי בֶּן חֲנִינָה. וְהָא כְתִיב וַיִּשְׁלַ֗ח אֶֽת נַֽעֲרֵי֙ בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל וַֽיַּֽעֲל֖וּ עוֹלוֹת וגו'. מַה עֲבַד לָהּ רִבִּי יוֹסֵי בֶּן חֲנִינָה. שְׁלֵימִין בְּגוּפָן בְּלֹא הַפְשֵׁט וּבְלֹא נִיתּוּחַ. הָתִיב רִבִּי לָֽעְזָר לְרִבִּי יוֹסֵי בֶּן חֲנִינָה. [וְהָֽכְתִיב וַיִּקַּ֞ח יִתְר֨וֹ חוֹתֵן מֹשֶׁ֛ה עוֹלָה וּזְבָחִ֖ים לֵֽאלֹהִ֑ים. מַה עֲבַד לָהּ רִבִּי יוֹסֵי בַּר חֲנִינָא.] כְּמָאן דְּאָמַר. לְאַחַר מַתַּן תּוֹרָה בָא יִתְרוֹ. רִבִּי חוּנָה אָמַר. אִיתְפַּלְּגוֹן יְהוּדָה בִּירְבִּי וְרִבִּי יַנַּאי. חַד אָמַר. קוֹדֶם מַתַּן תּוֹרָה בָא יִתְרוֹ. וְחוֹרָנָה אָמַר. לְאַחַר מַתַּן תּוֹרָה בָא יִתְרוֹ. וְחָא יָֽדִעִין מָאן אֲמַר דָּא וּמָאן אֲמַר דָּא. נִישְׁמְעִינָהּ מִן הָדָא. וַיִּשְׁמַ֞ע יִתְר֨וֹ כֹהֵ֤ן מִדְיָן֙ חוֹתֵן מֹשֶׁ֔ה. מַה שָׁמַע. חִזְקִיָּה אָמַר. קְרִיעַת יַם סוּף שָׁמַע. רִבִּי יְהוֹשֻׁעַ אָמַר. קְרִיעַת יַם סוּף שָׁמַע. [רִבִּי לֵוִי אָמַר. מִלְחֶמֶת עֲמָלֵק שָׁמַע.] יְהוּדָה בִּירְבִּי אָמַר. מַתַּן תּוֹרָה שָׁמַע. הֲוֵי דוּ אָמַר. לְאַחַר מַתַּן תּוֹרָה בָא יִתְרוֹ. רִבִּי בָּא וְרִבִּי חִייָה בְשֵׁם רִבִּי יוֹחָנָן. וְדָא מְסַייְעָה לְרִבִּי יוֹסֵי בֶּן חֲנִינָה. ע֤וּרִי צָפוֹן֙ וּב֣וֹאִי תֵימָ֔ן. ע֤וּרִי צָפוֹן֙ זֶה הָעוֹלָה שֶׁנִּשְׁחֶטֶת בַּצָּכוֹן. מָהוּ עוּרִי. דָּבָר שֶׁהָיָה יָשֵׁן וְנִתְעוֹרֵר. וּב֣וֹאִי תֵימָ֔ן. אֵילּוּ שְׁלָמִים שֶׁהֵן נִשְׁחָטְין בַּדָּרוֹם. 15b מָהוּ בּוֹאִי. דְּבָר שֶׁהָיָה שְׁלְחִידּוּשׁ. מַה עֲבַד לָהּ רִבִּי יוֹסֵי בַּר חֲנִינָה. לִכְשֶׁיִּתְעוֹרְרוּ הַגָּלִיּוֹת שֶׁהֵן נְתוּנוֹת בַּצָּפוֹן וְיָבוֹאוּ וְיִבְנוּ בֵּית הַמִּקְדָּשׁ שֶׁהוּא נָתוּן בַּדָּרוֹם. רִבִּי אַבָּא בְּרֵיהּ דְּרִבִּי פַּפַּי רִבִּי יְהוֹשֻׁעַ דְּסִיכְנִין בְּשֵׁם רִבִּי לֵוִי. אוּף דֵּין קִרְייָה מְסַייֵעַ לְרִבִּי יוֹסֵי בֶּן חֲנִינָה. זֹ֥את תּוֹרַ֖ת הָֽעוֹלָה הִ֣וא הָֽעוֹלָ֡ה. שֶׁהָיוּ בְּנִי נֹחַ מַקְרִיבִין. כַּד הוּא אֲתִי גַּבֵּי שְׁלָמִים אֲמַר. זֹאת תּוֹרַ֖ת זֶ֣בַֽח הַשְּׁלָמִ֑ים. אֲשֶׁר הִקְרִיב אֵין כָּתוּב כָּאן אֶלָּא אֲשֶׁ֥ר יַקְרִ֖יב. מִיכָּן וּלְהַבָּא.
Traduction
R. Eleazar et R. Yossé b. Hanina diffèrent d’avis quant aux devoirs des Noahides (semi-prosélytes): d’après l’un, ils ont offert des sacrifices pacifiques à Dieu; d’après l’autre, c’étaient des holocaustes. —Mais, objecta R. Eléazar à R. Yossé b. Hanina, n’est-il pas dit (Gn 4, 4): Abel aussi offrit des premiers nés de son troupeau et de leur graisse? (ce détail de séparation de la graisse ne vise-t-il pas le sacrifice pacifique?) Cette dernière expression (82)Rabba à (Gn ch. 22 et 37, à (Lv 9), et à (Nb 13). signifie, selon R. Yossé b. Hanina, qu’Abel prit des plus gras. Mais, objecta le même Rabbi à son interlocuteur, n’est-il pas dit formellement (Ex 24, 5): Il envoya des jeunes gens d’Israël qui offrirent des holocaustes etc.? Cela signifie, selon R. Yossé, que des animaux étaient offerts entiers, ni écorchés ni dépecés (jusqu’à leur entrée sous la tente sacrée). Mais, fut-il encore objecté, n’est-il pas dit formellement (ib. 12): Jethro le beau-père de Moïse prit un holocauste et des sacrifices à offrir à Dieu? Il se peut, dit R. Yossé, qu’il faille adopter l’avis d’après lequel Jethro est venu après la promulgation de la Loi (lorsqu’on avait déjà connaissance des diverses offrandes). Or, R. Houna dit qu’il y a deux avis à ce sujet exprimés par Juda b. Rabbi et R. Yanaï: d’après l’un, Jethro est venu avant la promulgation de la Loi; d’après l’autre, il n’est venu qu’après elle. On ne savait pas à qui attribuer chacun de ces avis; on peut l’inférer de ce qu’il est dit (ib. 1): Jethro, prêtre de Midian, beau-père de Moïse, apprit etc.; il apprit, selon R. Hiskia, le fait du passage de la mer Rouge; et c’est aussi l’avis de R. Josué; selon R. Levi, il eut connaissance de la guerre d’Amalek; enfin, selon Juda b. Rabbi, il sut que la Loi a été promulguée; donc, à ce dernier il faut attribuer l’avis disant que Jethro est venu voir Moïse après la promulgation de la Loi. R. Aba et R. Hiya au nom de R. Yohanan expliquent le verset suivant, de façon à confirmer l’avis de R. Yossé b. Hanina (au sujet des holocaustes): Éveille-toi nord, viens sud (Ct 4, 16); la 1ere partie de ce verset s’applique à l’holocauste égorgé au nord du Temple, et il est dit à ce sujet ''éveille-toi'', comme de quelqu’un qui était endormi (usage déjà pratiqué sous Noé) et que l’on éveille; la 2e expression est applicable aux sacrifices pacifiques à égorger au midi, et il est dit à ce sujet ''viens'', parce que c’est un fait nouveau. R. Yossé b. Hanina applique ainsi ce verset au temps de l’éveil de la captivité, qui séjourna au nord; les exilés viendront alors construire le Temple sis au sud. R. Aba, fils de R. Papi, ou R. Josué de Sikhnin dit au nom de R. Levi que le verset suivant confirme aussi l’avis de R. Hanina (Lv 6, 2): voici la loi de l’holocauste, c.-à-d. de l’holocauste déjà connu, offert par les fils de Noé, et en passant au texte qui concerne les sacrifices pacifiques, il est dit (ib. 7, 11): voici la loi des sacrifices pacifiques, et il n’est pas dit ''que l’on a offert'', mais que l’on offrira, à l’avenir.
Pnei Moshe non traduit
והכתיב והבל הביא וגו' ומחלביהן. וזהו שלמים שחלביהן קרב לגבי מזבח ואין כולו קרב לגבי מזבח:
מה עביד לה ר' יוסי בן חנינא. להאי קרא הוא מפרש מאי מחלביהן מן שמיניהן שבהן ולעולם עולות היו:
והא כתיב וישלח את נערי בני ישראל ויעלו עולות ויזבחו זבחים שלמים לה' פרים. וא''כ הקריבו ג''כ שלמים:
שלימין בגופן. היו העולות בלא הפשט וניתוח וכולן עולות היו:
כמ''ד לאחר מתן תורה בא יתרו. כדרב הונא דאמר איתפלגון וכו':
יהודה בי רבי אמר מתן תורה שמע. א''כ הוי דהוא אמר לאחר מתן תורה בא יתרו:
ודא מסייעא לר' יוסי בן חנינה. שעולות הקריבו דכתיב עורי צפון וגו' דבר שהיה ישן שהקריבו בני נח ונתעורר לישראל:
ובואי תימן. אלו ישראל שמקריבין גם שלמים הנשחטין בדרום:
מהו בואי דבר שהיה של חידוש. כלומר דדחי הש''ס להאי סייעתא דאדרבה מאי בואי דקאמר משמע שהוא דבר של חידוש שנתחדשו לישראל שהן הקריבו עולות הנשחטין בצפון ולא בני נח וא''כ זהו דלא כר' יוסי בר חנינא:
מה עבד וכו'. דריש לה לדרשא אחריתא לכשיתעוררו הגליות וכו':
היא העולה. משמע שכבר היתה קריבה בבני נח וכשבאו לגבי שלמים כתיב זאת תורת השלמים וכו' אלא אשר יקריבו משמע מכאן ולהבא ולא הקריבום בני נח:
Textes partiellement reproduits, avec autorisation, et modifications, depuis les sites de Torat Emet Online et de Sefaria.
Traduction du Tanakh du Rabbinat depuis le site Wiki source